Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa

Khuddakanikāye

Peṭakopadesapāḷi

1. Ariyasaccappakāsanapaṭhamabhūmi

Namo sammāsambuddhānaṃ paramatthadassīnaṃ

Sīlādiguṇapāramippattānaṃ.

1. Duve hetū duve paccayā sāvakassa sammādiṭṭhiyā uppādāya – parato ca ghoso saccānusandhi, ajjhattañca yoniso manasikāro. Tattha katamo parato ghoso? Yā parato desanā ovādo anusāsanī saccakathā saccānulomo. Cattāri saccāni – dukkhaṃ samudayo nirodho maggo. Imesaṃ catunnaṃ saccānaṃ yā desanā sandassanā vivaraṇā vibhajanā uttānīkiriyā [uttānikiriyā (ka.)] pakāsanā – ayaṃ vuccati saccānulomo ghosoti.

2. Tattha katamo ajjhattaṃ yoniso manasikāro?

Ajjhattaṃ yoniso manasikāro nāma yo yathādesite dhamme bahiddhā ārammaṇaṃ anabhinīharitvā yoniso manasikāro – ayaṃ vuccati yoniso manasikāro.

Taṃākāro yoniso dvāro vidhi upāyo. Yathā puriso sukkhe kaṭṭhe vigatasnehe sukkhāya uttarāraṇiyā thale abhimanthamānaṃ bhabbo jotissa adhigamāya . Taṃ kissa hetu. Yoniso aggissa adhigamāya. Evamevassa yamidaṃ dukkhasamudayanirodhamaggānaṃ aviparītadhammadesanaṃ manasikaroti – ayaṃ vuccati yoniso manasikāro.

Yathā tisso upamā pubbe assutā ca assutapubbā ca paṭibhanti. Yo hi koci kāmesu avītarāgoti…pe… duve upamā ayoniso kātabbā pacchimesu vuttaṃ. Tattha yo ca parato ghoso yo ca ajjhattaṃ yoniso manasikāro – ime dve paccayā. Parato ghosena yā uppajjati paññā – ayaṃ vuccati sutamayī paññā. Yā ajjhattaṃ yoniso manasikārena uppajjati paññā – ayaṃ vuccati cintāmayī paññāti. Imā dve paññā veditabbā. Purimakā ca dve paccayā. Ime dve hetū dve paccayā sāvakassa sammādiṭṭhiyā uppādāya.

3. Tattha parato ghosassa saccānusandhissa desitassa atthaṃ avijānanto atthappaṭisaṃvedī bhavissatīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Na ca atthappaṭisaṃvedī yoniso manasikarissatīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Parato ghosassa saccānusandhissa desitassa atthaṃ vijānanto atthappaṭisaṃvedī bhavissatīti ṭhānametaṃ vijjati. Atthappaṭisaṃvedī ca yoniso manasikarissatīti ṭhānametaṃ vijjati. Esa hetu etaṃ ārammaṇaṃ eso upāyo sāvakassa niyyānassa, natthañño. Soyaṃ na ca suttassa atthavijānanāya saha yutto nāpi ghosānuyogena parato ghosassa atthaṃ avijānantena sakkā uttarimanussadhammaṃ alamariyañāṇadassanaṃ adhigantuṃ, tasmā nibbāyitukāmena sutamayena atthā pariyesitabbā. Tattha pariyesanāya ayaṃ anupubbī bhavati soḷasa hārā, pañca nayā, aṭṭhārasa mūlapadāni.

Tatthāyaṃ uddānagāthā

Soḷasahārā nettī, pañcanayā sāsanassa pariyeṭṭhi;

Aṭṭhārasamūlapadā, kaccāyanagottaniddiṭṭhā.

4. Tattha katame soḷasahārā?

Desanā vicayo yutti padaṭṭhānaṃ lakkhaṇaṃ catubyūho āvaṭṭo vibhatti parivattano vevacano paññatti otaraṇo sodhano adhiṭṭhāno parikkhāro samāropano – ime soḷasa hārā.

Tattha uddānagāthā

Desanā vicayo yutti, padaṭṭhāno ca lakkhaṇo [padaṭṭhānañca lakkhaṇaṃ (pī.)];

Catubyūho ca āvaṭṭo, vibhatti parivattano.

Vevacano ca paññatti, otaraṇo ca sodhano;

Adhiṭṭhāno parikkhāro, samāropano soḷaso – [soḷasa hārā (pī. ka.)];



南无彼世尊、阿罗汉、正等正觉者
小部
藏释教
1. 阐明圣谛第一地
南无正等正觉者、见最上义者、
已达戒等功德波罗蜜者。
1. 有两种因、两种缘,能使声闻生起正见 - 从他人听闻真理相应之法,以及内心如理作意。其中,什么是从他人听闻?从他人而来的教导、劝告、教诫、真理之说、随顺真理之说。四圣谛 - 苦、集、灭、道。对这四圣谛的开示、阐明、揭示、分别、显露、宣说 - 这被称为随顺真理之声。
2. 其中,什么是内心如理作意?
所谓内心如理作意,是指对已开示的法不向外驰散注意力,而是如理作意 - 这被称为如理作意。
其相是如理,是门、是方法、是方便。就像一个人用干燥无油的木头,在干燥的地面上用干燥的上钻木摩擦,他就有可能生火。这是什么原因?因为他如理地生火。同样地,当他如理作意于苦、集、灭、道这无颠倒的法教时 - 这被称为如理作意。
就像三个以前从未听过的譬喻会出现在心中。任何人对欲没有离贪...乃至...两个譬喻应该不如理地作。其中,从他人听闻和内心如理作意 - 这两种是缘。由从他人听闻而生起的智慧 - 这被称为闻所成慧。由内心如理作意而生起的智慧 - 这被称为思所成慧。这两种智慧应当了知。前面提到的两种缘。这两种因、两种缘,能使声闻生起正见。
3. 其中,不了解从他人听闻的真理相应之法所开示的义理,他将成为通达义理者,这是不可能的。不通达义理而能如理作意,这也是不可能的。了解从他人听闻的真理相应之法所开示的义理,他将成为通达义理者,这是可能的。通达义理而能如理作意,这也是可能的。这是因,这是缘,这是方便,是声闻出离的方法,别无其他。如果不具备理解经文义理的能力,也不通过听闻而了解从他人听闻的义理,就不可能证得上人法、足以成为圣者的知见。因此,希望涅槃者应当以闻所成慧寻求义理。在此,寻求的次第是十六种理趣、五种方法、十八种根本句。
这里有摄颂:
十六种理趣是导引,五种方法是寻求教法;
十八种根本句,迦旃延氏所说。
4. 其中,什么是十六种理趣?
教说、探究、相应、基础、特相、四展转、转起、分别、转变、同义语、施设、引导、净化、确立、资具、归结 - 这是十六种理趣。
其中有摄颂:
教说与探究,相应及基础,特相;
四展转与转起,分别及转变。
同义语与施设,引导及净化;
确立与资具,归结为第十六。

5. Tattha katame pañca nayā?

Nandiyāvaṭṭo tipukkhalo sīhavikkīḷito disālocano aṅkusoti.

Tattha uddānagāthā

Paṭhamo nandiyāvaṭṭo, dutiyo ca tipukkhalo;

Sīhavikkīḷito nāma, tatiyo hoti so nayo.

Disālocanamāhaṃsu, catuttho nayalañjako;

Pañcamo aṅkuso nāma [pañcamaṃ aṅkusaṃ āhu (pī. ka.)], sabbe pañca nayā gatā.

6. Tattha katamāni aṭṭhārasa mūlapadāni?

Avijjā taṇhā lobho doso moho subhasaññā sukhasaññā niccasaññā attasaññā samatho vipassanā alobho adoso amoho asubhasaññā dukkhasaññā aniccasaññā anattasaññā, imāni aṭṭhārasa mūlapadāni. Tattha nava padāni akusalāni yattha sabbaṃ akusalaṃ samosarati. Nava padāni kusalāni yattha sabbaṃ kusalaṃ samosarati.

Katamāni nava padāni akusalāni yattha sabbaṃ akusalaṃ samosarati?

Avijjā yāva attasaññā, imāni nava padāni akusalāni, yattha sabbaṃ akusalaṃ samosarati.

Katamāni nava padāni kusalāni yattha sabbaṃ kusalaṃ samosarati?

Samatho yāva anattasaññā, imāni nava padāni kusalāni yattha sabbaṃ kusalaṃ samosarati. Imāni aṭṭhārasa mūlapadāni.

Tattha imā uddānagāthā

Taṇhā ca avijjā lobho, doso tatheva moho ca;

Cattāro ca vipallāsā, kilesabhūmi nava padāni.

Ye ca satipaṭṭhānā samatho, vipassanā kusalamūlaṃ;

Etaṃ sabbaṃ kusalaṃ, indriyabhūmi navapadāni.

Sabbaṃ kusalaṃ navahi padehi yujjati, navahi ceva akusalaṃ;

Ekake nava mūlapadāni, ubhayato aṭṭhārasa mūlapadāni.

Imesaṃ aṭṭhārasannaṃ mūlapadānaṃ yāni nava padāni akusalāni, ayaṃ dukkhasamudayo; yāni nava padāni kusalāni, ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā. Iti samudayassa dukkhaṃ phalaṃ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya nirodhaṃ phalaṃ. Imāni cattāri ariyasaccāni bhagavatā bārāṇasiyaṃ desitāni.



5. 其中，什么是五种方法？
南迪雅轮、三重重叠、狮子戏、方向照明、钩子。
其中有摄颂：
第一是南迪雅轮，第二是三重重叠；
狮子戏名为第三，第四是方向照明；
第五是钩子，所有五种方法皆已阐明。
6. 其中，什么是十八种根本句？
无明、贪欲、嗔恨、愚痴、善的观念、快乐的观念、永恒的观念、自我的观念、静虑、观察、无贪、无嗔、无痴、不净的观念、痛苦的观念、无常的观念、无我观念，这些是十八种根本句。其中九种是恶法，所有恶法皆归于此。九种是善法，所有善法皆归于此。
什么是九种恶法，所有恶法皆归于此？
无明直到自我观念，这些是九种恶法，所有恶法皆归于此。
什么是九种善法，所有善法皆归于此？
静虑直到无我观念，这些是九种善法，所有善法皆归于此。这些是十八种根本句。
其中有摄颂：
贪欲与无明、嗔恨、愚痴同样存在；
四种颠倒，烦恼之地九种法。
那些正念的建立，静虑、观察是善的根本；
这所有的善法，感官之地九种法。
所有善法与九种法相应，九种恶法也同样相应；
单独的九种根本句，双方面的十八种根本句。
这些十八种根本句中，九种恶法是苦的起因；九种善法是苦灭道。这就是苦的起因与苦灭道的果。此乃世尊在瓦拉那西所宣讲的四圣谛。

7. Tattha dukkhassa ariyasaccassa aparimāṇāni akkharāni padāni byañjanāni ākārāni niruttiyo niddesā desitā etassevatthassa saṅkāsanāya pakāsanāya vivaraṇāya vibhajanāya uttānīkammatāya paññāpanāyāti yā evaṃ sabbesaṃ saccānaṃ. Iti ekamekaṃ saccaṃ aparimāṇehi akkharapadabyañjanaākāraniruttiniddesehi pariyesitabbaṃ, tañca byañjanaṃ atthaputhuttena pana attheva byañjanaputhuttena.

Yo hi koci samaṇo vā brāhmaṇo vā evaṃ vadeyya ‘‘ahaṃ idaṃ dukkhaṃ paccakkhāya aññaṃ dukkhaṃ paññapessāmī’’ti tassa taṃ vācāvatthukamevassa pucchito ca na sampāyissati. Evaṃ saccāni. Yañca rattiṃ bhagavā abhisambuddho, yañca rattiṃ anupādāya parinibbuto, etthantare yaṃ kiñci bhagavatā bhāsitaṃ suttaṃ geyyaṃ veyyākaraṇaṃ gāthā udānaṃ itivuttakaṃ jātakaṃ abbhutadhammaṃ vedallaṃ, sabbaṃ taṃ dhammacakkaṃ pavattitaṃ. Na kiñci buddhānaṃ bhagavantānaṃ dhammadesanāya dhammacakkato bahiddhā, tassa sabbaṃ suttaṃ ariyadhammesu pariyesitabbaṃ. Tattha pariggaṇhanāya ālokasabhāni cattāri ariyasaccāni thāvarāni imāni.

Tattha katamaṃ dukkhaṃ? Jāti jarā byādhi maraṇaṃ saṃkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā. Tatthāyaṃ lakkhaṇaniddeso, pātubhāvalakkhaṇā jāti, paripākalakkhaṇā jarā, dukkhadukkhatālakkhaṇo byādhi, cutilakkhaṇaṃ maraṇaṃ, piyavippayogavipariṇāmaparitāpanalakkhaṇo soko, lālappanalakkhaṇo paridevo, kāyasampīḷanalakkhaṇaṃ dukkhaṃ, cittasampīḷanalakkhaṇaṃ domanassaṃ, kilesaparidahanalakkhaṇo upāyāso, amanāpasamodhānalakkhaṇo appiyasampayogo, manāpavinābhāvalakkhaṇo piyavippayogo, adhippāyavivattanalakkhaṇo alābho, apariññālakkhaṇā pañcupādānakkhandhā, paripākacutilakkhaṇaṃ jarāmaraṇaṃ, pātubhāvacutilakkhaṇaṃ cutopapatti, paṭisandhinibbattanalakkhaṇo samudayo, samudayaparijahanalakkhaṇo nirodho, anusayasamucchedalakkhaṇo maggo. Byādhilakkhaṇaṃ dukkhaṃ, sañjānanalakkhaṇo samudayo, niyyānikalakkhaṇo maggo, santilakkhaṇo nirodho. Appaṭisandhibhāvanirodhalakkhaṇā anupādisesā nibbānadhātu, dukkhañca samudayo ca, dukkhañca nirodho ca, dukkhañca maggo ca, samudayo ca dukkhañca, samudayo ca nirodho ca, samudayo ca maggo ca, nirodho ca samudayo ca, nirodho ca dukkhañca, nirodho ca maggo ca, maggo ca nirodho ca, maggo ca samudayo ca, maggo ca dukkhañca.



7. 其中，苦的圣谛有无量的字句、词语、修饰、特征、语义、说明，旨在阐明、揭示、分别、显露、表明、说明这些真理。因此，每一个真理都应通过无量的字句、词语、修饰、特征、语义、说明来探求，而这些修饰在意义上是多样的。
如果有任何修行者或婆罗门说：“我将直接观察这个苦，并将其命名为另一个苦”，那么他在这种言辞上是无效的，若被问及此，他将无法回答。这就是圣谛。至于那一夜，世尊证悟，亦在那一夜无所依止而涅槃，在此之间，世尊所说的任何经文、歌谣、解说、偈颂、如是说、前生故事、不可思议的法、可思议的法，皆是法轮的转动。没有任何佛陀们的教导超出法轮的范围，所有的经文都应在圣法中探求。在此，归纳的四个圣谛是固定不变的。
其中，什么是苦？生、老、病、死，简而言之，五蕴皆是苦。在此，有如下特征的说明：出生的特征是生，成熟的特征是老，痛苦的特征是病，消亡的特征是死，因爱别离而生的特征是忧悲，因爱别离而生的特征是哀伤，身体受压迫的特征是苦，心灵受压迫的特征是忧愁，烦恼的特征是苦恼，无法获得所愿的特征是失落，失去所爱的特征是痛苦，意图未遂的特征是无所得，五蕴的特征是苦，老死的特征是老与死，显现的消亡的特征是死后再生，依生的特征是生起，生起的消亡的特征是灭，根除的特征是道。病的特征是苦，感知的特征是生起，导向的特征是道，安宁的特征是灭。无再生的灭，是无依涅槃的法界，苦与生起，苦与灭，苦与道，生起与苦，生起与灭，生起与道，灭与生起，灭与苦，灭与道，道与灭，道与生起，道与苦。

8. Tatthimāni suttāni.

‘‘Yamekarattiṃ [jātaka 1 vīsatinipāte ayogharajātake] paṭhamaṃ, gabbhe vasati māṇavo;

Abbhuṭṭhitova so yāti, sa gacchaṃ na nivattatī’’ti.

Aṭṭhimā, ānanda, dānupapattiyo ekuttarike suttaṃ – ayaṃ jāti.

Tattha katamā jarā?

Acaritvā [dha. pa. 155] brahmacariyaṃ, aladdhā yobbane dhanaṃ;

Jiṇṇakoñcāva jhāyanti, khīṇamaccheva pallale.

Pañca pubbanimittāni devesu – ayaṃ jarā.

Tattha katamo byādhi?

Sāmaṃ tena kuto rāja, tuvampi jarāyanti vedesi;

Khattiya kammassa phalo, loko na hi kammaṃ panayati.

Tayo gilānā – ayaṃ byādhi.

Tattha katamaṃ maraṇaṃ?

Yathāpi [dīghanikāye adholikhitagāthā] kumbhakārassa, kataṃ mattikabhājanaṃ;

Khuddakañca mahantañca, yaṃ pakkaṃ yañca āmakaṃ;

Sabbaṃ bhedanapariyantaṃ, evaṃ maccāna jīvitaṃ.

Mamāyite passatha phandamāne [haññamāne (pī) passa su. ni. 783], maccheva appodake khīṇasote;

Etampi disvā amamo careyya, bhavesu āsattimakubbamāno.

Udakappanasuttaṃ – idaṃ maraṇaṃ.

Tattha katamo soko?

Idha socati pecca socati, pāpakārī ubhayattha socati;

So socati so vihaññati, disvā kammakiliṭṭhamattano [kammakiliṭṭhaṃ atthano (pī.) passa dha. pa. 15].

Tīṇi duccaritāni – ayaṃ soko.

Tattha katamo paridevo?

Kāmesu [su. ni. 780] giddhā pasutā pamūḷhā, avadāniyā te visame niviṭṭhā;

Dukkhūpanītā paridevayanti, kiṃsu bhavissāma ito cutāse.

Tisso vipattiyo – ayaṃ paridevo.

Tattha katamaṃ dukkhaṃ?

Sataṃ āsi ayosaṅkū [ayosaṅku (pī. ka.) passa theragā. 1197], sabbe paccattavedanā;

Jalitā jātavedāva, accisaṅghasamākulā.

Mahā vata so pariḷāho [paridāgho (pī. ka.) passa saṃ. ni. 

8. 其中有这些经文。
“在某个夜晚，少年人居于胎中；他一旦出生，即便去往，也不再回头。”
这是《大集经》中的第一部经文。
其中，什么是老？
未能修持梵行，未能在青春时获得财富；如同老乌鸦般沉默，像失去鱼的水草。
这是五种前兆，天神们的老。
其中，什么是病？
“王啊，何以如此？你也会因老而病；贵族的作为，世间并不回报。”
这是三种痛苦，病。
其中，什么是死？
如同陶匠所制的陶器，无论大小，皆会破裂；无论是小的还是大的，皆会到达终点，正如众生的生命。
你们看，像鱼在浅水中挣扎；见到这一点，应该无所执着，在轮回中不应贪恋。
这是《水中鱼经》中的死亡。
其中，什么是忧伤？
在此悲伤，死后也悲伤，作恶者在两处皆悲伤；他悲伤，他受苦，见到自己所作的污秽。
这是三种恶行，忧伤。
其中，什么是哀伤？
对欲望贪婪，愚昧无知，无法自拔；因痛苦而哀伤，何以生死之间？
这是三种灾难，哀伤。
其中，什么是苦？
在百般痛苦中，所有的痛苦皆是自知；如同火焰般燃烧，众生皆被困扰。
伟大的苦恼，真是深重。

5.1113] saṃyuttake suttaṃ saccasaṃyuttesu – idaṃ dukkhaṃ.

Tattha katamaṃ domanassaṃ?

Saṅkappehi pareto [parato (ka.) passa su. ni. 824] so, kapaṇo viya jhāyati;

Sutvā paresaṃ nigghosaṃ, maṅku hoti tathāvidho.

Dveme tapanīyā dhammā – idaṃ domanassaṃ.

Tattha katamo upāyāso?

Kammārānaṃ yathā ukkā, anto ḍayhati no bahi;

Evaṃ ḍayhati me hadayaṃ, sutvā nibbattamambujaṃ.

Tayo aggī – ayaṃ upāyāso.

Tattha katamo appiyasampayogo?

Ayasāva [dha. pa. 240] malaṃ samuṭṭhitaṃ, tatuṭṭhāya tameva khādati;

Evaṃ atidhonacārinaṃ, sāni kammāni nayanti duggatiṃ.

Dveme tathāgataṃ abbhācikkhanti, ekuttarike suttaṃ dukesu – ayaṃ appiyasampayogo.

Tattha katamo piyavippayogo?

Supinena yathāpi saṅgataṃ, paṭibuddho puriso na passati;

Evampi piyāyitaṃ [mamāyitaṃ (pī. ka.) passa su. ni. 813] janaṃ, petaṃ kālaṅkataṃ [kālakataṃ (pī.)] na passati.

Te devā cavanadhammaṃ viditvā tīhi vācāhi anusāsanti. Ayaṃ piyavippayogo.

Yampicchaṃ na labhati, tisso māradhītaro;

Tassa ce kāmayānassa [kāmayamānassa (ka.) passa su. ni. 773], chandajātassa jantuno;

Te kāmā parihāyanti, sallaviddhova ruppati.

Saṃkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā.

Cakkhu sotañca ghānañca, jivhā kāyo tato manaṃ;

Ete lokāmisā ghorā, yattha sattā puthujjanā.

Pañcime bhikkhave khandhā – idaṃ dukkhaṃ.

Tattha katamā jarā ca maraṇañca?

Appaṃ vata jīvitaṃ idaṃ, oraṃ vassasatāpi mīyate [mīyati (su. ni. 810)];

Atha vāpi akicchaṃ jīvitaṃ, atha kho so jarasāpi mīyate.

Saṃyuttake pasenadisaṃyuttake suttaṃ ayyikā me kālaṅkatā – ayaṃ jarā ca maraṇañca.

Tattha katamā cuti ca upapatti ca?

‘‘Sabbe sattā marissanti, maraṇantaṃ hi jīvitaṃ;

Yathākammaṃ gamissanti, attakammaphalūpagā’’ti [puññapāpaphalūpagāti (saṃ. ni. 1.133)]. –

Ayaṃ cuti ca upapatti ca.

Imehi suttehi ekasadisehi ca aññehi navavidhaṃ suttaṃ taṃ anupaviṭṭhehi lakkhaṇato dukkhaṃ ñatvā sādhāraṇañca asādhāraṇañca dukkhaṃ ariyasaccaṃ niddisitabbaṃ. Gāthāhi gāthā anuminitabbā, byākaraṇehi vā byākaraṇaṃ – idaṃ dukkhaṃ.



5.1113\这是《相应部》中《谛相应》的经文 - 这就是苦。
其中，什么是忧愁？
被思虑所困扰，如同贫穷者般沉思；听到他人的责骂，这样的人就会感到羞愧。
这两种是令人后悔的法 - 这就是忧愁。
其中，什么是苦恼？
如同铁匠的火炉，内部燃烧而外部不燃；同样，我的内心在燃烧，听到新生的莲花。
这三种火 - 这就是苦恼。
其中，什么是与不爱的结合？
如同铁锈从铁生出，然后反过来吞噬铁；同样，过度放纵的人，自己的行为将其引向恶道。
这两种对如来的诽谤，《增支部》中的二法经 - 这就是与不爱的结合。
其中，什么是与所爱的分离？
如同在梦中相遇，醒来的人却看不到；同样，对所爱的人，死去的人也看不到。
那些天神知道自己将要堕落时，以三种话语劝诫。这就是与所爱的分离。
所欲而不得，三个魔罗的女儿；
对于那些欲求的人，生起欲望的众生；
那些欲望会消失，如同被箭射中而痛苦。
简而言之，五取蕴是苦。
眼、耳、鼻、舌、身，然后是意；
这些是可怕的世间诱惑，凡夫众生沉溺其中。
比丘们，这五蕴 - 这就是苦。
其中，什么是老和死？
生命确实短暂，即使不到百年也会死亡；
即使生活无忧无虑，最终也会因老而死亡。
《相应部》中《波斯匿相应》的经文"我的祖母去世了" - 这就是老和死。
其中，什么是死亡和再生？
"所有众生都将死亡，生命以死亡为终点；
他们将根据自己的业而去，承受自己行为的果报。" -
这就是死亡和再生。
通过这些相似的经文和其他九种经文，了解苦的特征，应该解释共同的和不共同的苦谛。应该用偈颂推断偈颂，或用解说推断解说 - 这就是苦。

9. Tattha katamo dukkhasamudayo?

Kāmesu sattā kāmasaṅgasattā [kāmapasaṅgasattā (pī.) passa udā. 63], saṃyojane vajjamapassamānā;

Na hi jātu saṃyojanasaṅgasattā, oghaṃ tareyyuṃ vipulaṃ mahantaṃ.

Cattāro āsavā suttaṃ – ayaṃ dukkhasamudayo.

Tattha katamo dukkhanirodho?

Yamhi na māyā vasatī na māno,

Yo vītalobho amamo nirāso,

Panuṇṇakodho [panunnakodho (pī.) passa udā. 26] abhinibbutatto;

So brāhmaṇo so samaṇo sa bhikkhu.

Dvemā vimuttiyo, rāgavirāgā ca cetovimutti; avijjāvirāgā ca paññāvimutti – ayaṃ nirodho.

Tattha katamo maggo?

Eseva maggo natthañño, dassanassa visuddhiyā;

Ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, mārassetaṃ pamohanaṃ.

Sattime, bhikkhave, bojjhaṅgā – ayaṃ maggo.

Tattha katamāni cattāri ariyasaccāni?

‘‘Ye dhammā [mahāva. 60] hetuppabhavā, tesaṃ hetuṃ tathāgato āha;

Tesañca yo nirodho, evaṃvādī mahāsamaṇo’’ti.

Hetuppabhavā dhammā dukkhaṃ, hetusamudayo, yaṃ bhagavato vacanaṃ. Ayaṃ dhammo yo nirodho, ye hi keci saṃyojaniyesu dhammesu assadānupassino viharanti. Kilesā taṇhā pavaḍḍhati, taṇhāpaccayā upādānaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Tattha yaṃ saṃyojanaṃ – ayaṃ samudayo. Ye saṃyojaniyā dhammā ye ca sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti – idaṃ dukkhaṃ. Yā saṃyojaniyesu dhammesu ādīnavānupassanā – ayaṃ maggo. Parimuccati jātiyā jarāya byādhīhi maraṇehi sokehi paridevehi yāva upāyāsehi – idaṃ nibbānaṃ. Imāni cattāri saccāni.

Tattha katamā anupādisesā nibbānadhātu?

Atthaṅgatassa na pamāṇamatthi, taṃ hi vā natthi yena naṃ paññapeyya;

Sabbasaṅgānaṃ samūhatattā vidū, sitā vādasatassu [vādasatassa (pī. ka.)] sabbe.

Saṃyuttake godhikasaṃyuttaṃ.

Imāni asādhāraṇāni suttāni. Yahiṃ yahiṃ saccāni niddiṭṭhāni, tahiṃ tahiṃ saccalakkhaṇato otāretvā [ohāretvā (pī. ka.)] aparimāṇehi byañjanehi so attho pariyesitabbo. Tattha atthānuparivatti byañjanena puna byañjanānuparivatti atthena tassa ekamekassa aparimāṇāni byañjanāni imehi suttehi yathānikkhittehi cattāri ariyasaccāni niddisitabbāni. Pañcanikāye anupaviṭṭhāhi gāthāhi gāthā anuminitabbā, byākaraṇena byākaraṇaṃ. Imāni asādhāraṇāni suttāni.

Tesaṃ imā uddānagāthā

Yamekarattiṃ paṭhamaṃ, aṭṭha dānūpapattiyo;

Pañca pubbanimittāni, khīṇamacchaṃva pallalaṃ.

Sāmaṃ tena kuto rāja, tayo devā gilānakā;

Yathāpi kumbhakārassa, yathā nadidakappanaṃ.

Idha socati pecca socati, tīṇi duccaritāni ca;

Kāmesu giddhā pasutā, yāva tisso vipattiyo.

Sataṃ āsi [satamāyu (sī.), satadhātu (pī.)] ayosaṅkū, pariḷāho mahattaro;

Saṅkappehi pareto so, tattha tapaniyehi ca.

Kammārānaṃ yathā ukkā, tayo aggī pakāsitā;

Ayato malamuppannaṃ, abbhakkhānaṃ tathāgate.

Tividhaṃ devānusāsanti, supinena saṅgamo yathā;

Tisso ceva māradhītā, sallaviddhova ruppati.

Cakkhu sotañca ghānañca, pañcakkhandhā pakāsitā;

Appaṃ vata jīvitaṃ idaṃ, ayyikā me mahallikā.

Sabbe sattā marissanti, upapatti cuticayaṃ;

Kāmesu sattā pasutā, āsavehi catūhi ca.

Yamhi na māyā vasati, dvemā cetovimuttiyo;

Eseva maggo natthañño, bojjhaṅgā ca sudesitā.


9. 其中，什么是苦的生起？
在欲望中，众生因欲望而结合，看到羁绊的痛苦；他们无法跨越那巨大的洪流。
这是四种烦恼的经文 - 这就是苦的生起。
其中，什么是苦的灭？
在其中没有幻觉，没有傲慢，放下贪欲，超越无欲；愤怒已平息，心灵安宁；他是婆罗门，他是修行者，他是比丘。
有两种解脱，分别是心的解脱与智慧的解脱 - 这就是灭。
其中，什么是道路？
这就是道路，没有其他，通往清净的见解；这是高贵的八正道，能让魔王感到困惑。
这是七种觉支 - 这就是道路。
其中，什么是四个圣谛？
“所有法皆由因缘而生，世尊如此说；而其灭者，正如大圣所言。”
因缘生法是苦，因缘生起，正是佛陀的教导。这是法的灭，任何在羁绊法中观察的人。烦恼与渴望增长，因渴望而生的执着……如此，唯有此苦的生起。在这里，羁绊即是生起。那些因羁绊生起的法，所产生的忧愁、哀伤、苦恼、忧愁 - 这就是苦。对那些羁绊法的观察是有害的 - 这就是道路。摆脱生、老、病、死、忧、悲的种种痛苦 - 这就是涅槃。这就是四个圣谛。
其中，什么是无依涅槃的法？
在无为中没有量度，因无量而无法言说；因一切束缚的破除，智者皆知，所有的束缚皆破。
这是《相应部》中《犁夫相应》的经文。
这些是非普通的经文。在那些圣谛被提及的地方，应该从其特征中提取出无量的解释。在那里，意义的回归与解释的回归，结合在一起，便是这些经文所指的四个圣谛。通过五部经文的偈颂，应该推断出偈颂的意义，或通过解说推断解说 - 这些是非普通的经文。
以下是这些偈颂：
“在某个夜晚，第一种，八种施与的果报；五种前兆，如同失去的鱼在水草中沉浮。”
“王啊，何以如此？三位天神皆生病；如同陶匠，亦如河流的变化。”
“在此悲伤，死后也悲伤，三种恶行；在欲望中，贪婪的众生，直至三种灾难。”
“生命确实短暂，甚至不到百年也会死亡；即使生活无忧无虑，最终也会因老而死亡。”
“所有众生都将死亡，生死皆为轮回；在欲望中，众生因四种渴望而生。”
“在其中没有幻觉，有两种心灵的解脱；这就是道路，觉支皆已清晰。”


Atthaṅgatassa na pamāṇamatthi, godhiko parinibbuto;

Ye dhammā hetuppabhavā, saṃyojanānupassino.

Imā dasa tesaṃ uddānagāthā.

10. Tatthimāni sādhāraṇāni suttāni yesu suttesu sādhāraṇāni saccāni desitāni anulomampi paṭilomampi vomissakampi. Tattha ayaṃ ādi.

Avijjāya nivuto loko, [ajitāti bhagavā]

Vivicchā pamādā nappakāsati;

Jappābhilepanaṃ [jappānulepanaṃ (ka.) passa su. ni. 1039] brūmi, dukkhamassa mahabbhayaṃ.

Tattha yā avijjā ca vivicchā ca, ayaṃ samudayo. Yaṃ mahabbhayaṃ, idaṃ dukkhaṃ. Imāni dve saccāni – dukkhañca samudayo ca. ‘‘Saṃyojanaṃ saṃyojaniyā ca dhammā’’ti saṃyuttake cittasaṃyuttakesu byākaraṇaṃ. Tattha yaṃ saṃyojanaṃ, ayaṃ samudayo. Ye saṃyojaniyā dhammā, idaṃ dukkhaṃ. Imāni dve saccāni – dukkhañca samudayo ca.

Tattha katamaṃ dukkhañca nirodho ca?

Ucchinnabhavataṇhassa, netticchinnassa [santacittassa (su. ni. 751)] bhikkhuno;

Vikkhīṇo jātisaṃsāro, natthi dāni punabbhavo.

Yaṃ cittaṃ, idaṃ dukkhaṃ. Yo bhavataṇhāya upacchedo, ayaṃ dukkhanirodho. Vikkhīṇo jātisaṃsāro, natthi dāni punabbhavoti niddeso. Imāni dve saccāni – dukkhañca nirodho ca. Dvemā, bhikkhave, vimuttiyo; rāgavirāgā ca cetovimutti, avijjāvirāgā ca paññāvimutti. Yaṃ cittaṃ, idaṃ dukkhaṃ. Yā vimutti, ayaṃ nirodho. Imāni dve saccāni – dukkhañca nirodho ca.

Tattha katamaṃ dukkhañca maggo ca?

Kumbhūpamaṃ [dha. pa. 40] kāyamimaṃ viditvā, nagarūpamaṃ cittamidaṃ ṭhapetvā;

Yodhetha māraṃ paññāvudhena, jitañca rakkhe anivesano siyā.

Tattha yañca kumbhūpamo kāyo yañca nagarūpamaṃ cittaṃ, idaṃ dukkhaṃ. Yaṃ paññāvudhena māraṃ yodhethāti ayaṃ maggo. Imāni dve saccāni. Yaṃ, bhikkhave, na tumhākaṃ, taṃ pajahitabbaṃ. Yā saṃyojanā, ayaṃ maggo. Ye te dhammā anattaniyā pahātabbā, rūpaṃ yāva viññāṇaṃ, idaṃ dukkhañca maggo ca.

Tattha katamaṃ dukkhañca samudayo ca nirodho ca?

Ye keci sokā paridevitā vā, dukkhā ca [dukkhañca (pī. ka.) passa udā. 70] lokasmimanekarūpā;

Piyaṃ paṭiccappabhavanti ete, piye asante na bhavanti ete.

Ye sokaparidevā, yaṃ ca anekarūpaṃ dukkhaṃ, yaṃ pemato bhavati, idaṃ dukkhaṃ. Yaṃ pemaṃ, ayaṃ samudayo. Yo tattha chandarāgavinayo piyassa akiriyā, ayaṃ nirodho. Imāni tīṇi saccāni. Timbaruko paribbājako pacceti ‘‘sayaṃkataṃ paraṃkata’’nti. Yathesā vīmaṃsā, idaṃ dukkhaṃ. Yā ete dve ante anupagamma majjhimā paṭipadā avijjāpaccayā saṅkhārā yāva jātipaccayā jarāmaraṇaṃ, idampi dukkhañca samudayo ca. Viññāṇaṃ nāmarūpaṃ saḷāyatanaṃ phasso vedanā bhavo jāti jarāmaraṇaṃ, idaṃ dukkhaṃ. Avijjā saṅkhārā taṇhā upādānaṃ, ayaṃ samudayo. Iti idaṃ sayaṃkataṃ vīmaṃseyyāti [vīmaṃsīyati (pī. ka.)] yañca paṭiccasamuppāde dukkhaṃ, idaṃ eso samudayo niddiṭṭho. Avijjānirodhā saṅkhāranirodho ca yāva ca jarāmaraṇanirodhoti ayaṃ nirodho. Imāni tīṇi saccāni dukkhañca samudayo ca nirodho ca.

11. Tattha katamaṃ dukkhañca samudayo ca maggo ca?

‘‘Yo dukkhamaddakkhi [saṃ. ni. 

Atthaṅgatassa na pamāṇamatthi, godhiko parinibbuto;
Ye dhammā hetuppabhavā, saṃyojanānupassino.
这是十种的偈颂。
10. 其中有这些普通的经文，在这些经文中，已讲述普通的真理，顺应与逆反皆有阐述。这里是开头。
“因无明而被束缚的世间，无法逃脱放纵的苦；我说，这就是痛苦的巨大威胁。”
在这里，所说的无明和放纵，这就是生起。那巨大的威胁，这就是苦。这是两个真理 - 苦与生起。“羁绊和羁绊的法”在《相应部》中《心相应》的阐述。在这里，所说的羁绊，这就是生起。那些羁绊的法，这就是苦。这是两个真理 - 苦与生起。
其中，什么是苦与灭？
对于断绝了生的渴望，眼睛已断绝的比丘；生死轮回已消失，现今再无再生。
那心灵，这就是苦。对生的渴望的断绝，这就是苦的灭。生死轮回已消失，现今再无再生的阐述。这是两个真理 - 苦与灭。比丘们，有两种解脱；分别是贪欲的解脱与无明的解脱。那心灵，这就是苦。那解脱，这就是灭。这是两个真理 - 苦与灭。
其中，什么是苦与道路？
如同陶罐般的身体，知晓这个，心如城市般的存在；用智慧的武器抵抗魔王，战胜并保护自己。
在这里，陶罐般的身体与城市般的心灵，这就是苦。用智慧的武器抵抗魔王，这就是道路。这是两个真理。比丘们，应该放下那些不是你们的。那些羁绊，这就是道路。那些法则应被放下，从色身到意识，这就是苦与道路。
其中，什么是苦与生起和灭？
那些因悲伤而哀悼的，或是众多形式的苦；所爱的因缘而生，这些所爱的因缘并不存在。
那些悲伤与哀悼，及各种形式的苦，因所爱的而生，这就是苦。那所爱的，这就是生起。对所爱的渴望的断绝，这就是灭。这是三个真理。Timbaruko（现代地名不详）出家人说：“这是自己所做的，亦是他人所做的。”如是思考，这就是苦。那些不进入两端的中道，因无明而生的行，直至因生而老死，这也是苦与生起。意识、名色、六处、接触、感觉、存在、出生、老死，这就是苦。无明、行、渴望、执着，这就是生起。如此，这就是自己所做的，值得思考的；而依赖因缘的苦，这就是所说的生起。无明的灭，行的灭，直至老死的灭，这就是灭。这是三个真理，苦与生起和灭。
11. 其中，什么是苦与生起和道路？
“谁看见了苦……”

1.157] yatonidānaṃ, kāmesu so jantu kathaṃ nameyya;

Kāmā hi loke saṅgāti ñatvā, tesaṃ satīmā vinayāya sikkhe’’ti.

Yo dukkhamaddakkhi, idaṃ dukkhaṃ. Yato bhavati, ayaṃ samudayo. Sandiṭṭhaṃ yato bhavati yāva tassa vinayāya sikkhā, ayaṃ maggo. Imāni tīṇi saccāni.

Ekādasaṅguttaresu gopālakopamasuttaṃ.

Tattha yāva rūpasaññuttā yañca saḷāyatanaṃ yathā vaṇaṃ paṭicchādeti yañca titthaṃ yathā ca labhati dhammūpasañhitaṃ uḷāraṃ pītipāmojjaṃ catubbidhaṃ ca attabhāvato ca vatthu, idaṃ dukkhaṃ. Yāva āsāṭikaṃ hāretā [sāṭetā (sī. pī.) passa aṅguttaranikāye] hoti, ayaṃ samudayo. Rūpasaññuttā āsāṭakaharaṇaṃ [āsāṭikasāṭanā (pī.)] vaṇapaṭicchādanaṃ vīthiññutā gocarakusalañca, ayaṃ maggo. Avasesā dhammā atthi hetū atthi paccayā atthi nissayā sāvasesadohitā anekapūjā ca kalyāṇamittatappaccayā dhammā vīthiññutā ca hetu, imāni tīṇi saccāni.

Tattha katamaṃ dukkhañca maggo ca nirodho ca?

Sati kāyagatā upaṭṭhitā, chasu phassāyatanesu saṃvuto [saṃvaro (pī. ka.) passa udā. 25];

Satataṃ bhikkhu samāhito, jaññā [jāneyya (pī. ka.)] nibbānamattano.

Tattha yā ca kāyagatā sati yañca saḷāyatanaṃ yattha sabbañcetaṃ dukkhaṃ. Yā ca kāyagatā sati yo ca sīlasaṃvaro yo ca samādhi yattha yā sati, ayaṃ paññākkhandho. Sabbampi sīlakkhandho samādhikkhandho, ayaṃ maggo. Evaṃvihārinā ñātabbaṃ nibbānaṃ. Ayaṃ nirodho, imāni tīṇi saccāni. Sīle patiṭṭhāya dve dhammā bhāvetabbā samatho ca vipassanā ca. Tattha yaṃ cittasahajātā dhammā, idaṃ dukkhaṃ. Yo ca samatho yā ca vipassanā, ayaṃ maggo. Rāgavirāgā ca cetovimutti, avijjāvirāgā ca paññāvimutti, ayaṃ nirodho. Imāni tīṇi saccāni.

Tattha katamo samudayo ca nirodho ca?

Āsā ca pīhā abhinandanā ca, anekadhātūsu sarā patiṭṭhitā;

Aññāṇamūlappabhavā pajappitā, sabbā mayā byantikatā samūlikā.

Aññāṇamūlappabhavāti purimakehi samudayo. Sabbā mayā byantikatā samūlikāti nirodho. Imāni dve saccāni. Catunnaṃ dhammānaṃ ananubodhā appaṭivedhā vitthārena kātabbaṃ. Ariyassa sīlassa samādhino paññāya vimuttiyā. Tattha yo imesaṃ catunnaṃ dhammānaṃ ananubodhā appaṭivedhā, ayaṃ samudayo. Paṭivedho bhavanettiyā, ayaṃ nirodho. Ayaṃ samudayo ca nirodho ca.

Tattha katamo samudayo ca maggo ca?

Yāni [su. ni. 1041] sotāni lokasmiṃ, [ajitāti bhagavā]

Sati tesaṃ nivāraṇaṃ;

Sotānaṃ saṃvaraṃ brūmi, paññāyete pidhīyare.

Yāni sotānīti ayaṃ samudayo. Yā ca paññā yā ca sati nivāraṇaṃ pidhānañca, ayaṃ maggo. Imāni dve saccāni. Sañcetaniyaṃ suttaṃ daḷhanemiyānākāro chahi māsehi niddiṭṭho. Tattha yaṃ kāyaṃ kāyakammaṃ savaṅkaṃ sadosaṃ sakasāvaṃ yā savaṅkatā sadosatā sakasāvatā, ayaṃ samudayo. Evaṃ vacīkammaṃ manokammaṃ avaṅkaṃ adosaṃ akasāvaṃ, yā avaṅkatā adosatā akasāvatā, ayaṃ maggo. Evaṃ vacīkammaṃ manokammaṃ. Imāni dve saccāni samudayo ca maggo ca.


1.157\ 从何而来，这个众生在欲望中如何能得到安宁；欲望在世间聚集，知晓后，须修习以保持正念。
“谁看见了苦，这就是苦。从何而来，这就是生起。可见的，从何而来，直到他的修习，这就是道路。这是三个真理。
这是《十一相应》中《牧人比喻经》。
在这里，至于与色的感觉相关的，及六处如何遮蔽，及所获得的法的喜悦，四种的身心状态，这就是苦。至于欲望的消失，这就是生起。与色的感觉相关的欲望的消失，遮蔽的状态，及对食物的适应，这就是道路。其他的法则都有因，有缘，有依，许多的敬重，善友的因缘，及法的适应，这也是三个真理。
其中，什么是苦与道路和灭？
正念在身体上保持，六种接触的感觉受到控制；比丘常常专注，知晓涅槃的自我。
在这里，身体的正念与六处，所有这些都是苦。身体的正念、道德的控制、专注的状态，正念的存在，这就是智慧的聚集。所有的道德、专注，这就是道路。如此修行者应知晓涅槃。这是灭，这也是三个真理。以道德为基础，应修习两种法，平静与观照。在这里，心生的法，这就是苦。平静与观照，这就是道路。贪欲的解脱与无明的解脱，这就是灭。这是三个真理。
其中，什么是生起与灭？
渴望、渴求与欢喜，依附于许多的元素；皆因无明而生，所有这些因我而起。
因无明而生的，这就是生起。所有这些因我而起的，这就是灭。这是两个真理。对于四种法的无知，微小的认识，需详细说明。对于高贵的道德、专注与智慧的解脱。在这里，若对这四种法的无知微小的认识，这就是生起。对存在的认识，这就是灭。这是生起与灭。
其中，什么是生起与道路？
“在世间的耳朵，正如世尊所说，正念是它们的防护；我说，耳朵的控制，智慧将其遮蔽。”
在这里，耳朵，这就是生起。智慧与正念的防护与遮蔽，这就是道路。这是两个真理。关于聚集的经文，六个月内被阐述。在这里，身体的行为、身体的行为、所有的恶行，这就是生起。如此言语的行为与心的行为，没有过失的，这就是道路。这是两个真理，生起与道路。


Tattha katamo samudayo ca nirodho ca maggo ca?

‘‘Nissitassa calitaṃ, anissitassa calitaṃ natthi, calite asati passaddhi, passaddhiyā sati nati na hoti, natiyā asati [asatiyā (pī.) passa udā. 74] āgatigati na hoti, āgatigatiyā asati cutūpapāto na hoti, cutūpapāte asati nevidha na huraṃ na ubhayamantarena. Esevanto dukkhassā’’ti.

Tattha dve nissayā, ayaṃ samudayo. Yo ca anissayo, yā ca anati, ayaṃ maggo. Yā āgatigati na hoti cutūpapāto ca yo esevanto dukkhassāti, ayaṃ nirodho. Imāni tīṇi saccāni. Anupaṭṭhitakāyagatā sati…pe… yaṃ vimuttiñāṇadassanaṃ, ayaṃ samudayo. Ekārasaupanissayā vimuttiyo yāva upanissayaupasampadā upaṭṭhitakāyagatāsatissa viharati. Sīlasaṃvaro sosāniyo hoti, yañca vimuttiñāṇadassanaṃ, ayaṃ maggo. Yā ca vimutti, ayaṃ nirodho. Imāni tīṇi saccāni. Samudayo ca nirodho ca maggo ca.



Tattha katamo samudayo ca nirodho ca maggo ca?
“依赖的东西是动摇的，非依赖的东西是不会动摇的，动摇时若无安宁，安宁时不生动摇，动摇时若无去来，去来时若无灭生，灭生时若无此处、彼处、两者之间。此即是苦的尽头。”
在这里，依赖的二种，这就是生起。若无依赖，若无动摇，这就是道路。若无去来，灭生的状态，这就是苦的尽头。这是三个真理。未建立的身体正念……等……那智慧的解脱与见解，这就是生起。单一的依赖解脱，直至依赖的完善，保持身体正念的状态。道德的控制是必需的，那智慧的解脱与见解，这就是道路。那解脱，这就是灭。这是三个真理。生起、灭与道路。

12. Tattha katamo nirodho ca maggo ca?

Sayaṃ katena saccena, tena attanā abhinibbānagato vitiṇṇakaṅkho;

Vibhavañca ñatvā lokasmiṃ, tāva khīṇapunabbhavo sa bhikkhu.

Yaṃ saccena, ayaṃ maggo. Yaṃ khīṇapunabbhavo, ayaṃ nirodho. Imāni dve saccāni. Pañca vimuttāyatanāni satthā vā dhammaṃ desesi aññataro vā viññū sabrahmacārīti vitthārena kātabbā. Tassa atthappaṭisaṃvedissa pāmojjaṃ jāyati, pamuditassa pīti jāyati, yāva nibbindanto virajjati, ayaṃ maggo. Yā vimutti, ayaṃ nirodho. Evaṃ pañca vimuttāyatanāni vitthārena. Imāni dve saccāni nirodho ca maggo ca.

Imāni sādhāraṇāni suttāni. Imehi sādhāraṇehi suttehi yathānikkhittehi paṭivedhato ca lakkhaṇato ca otāretvā aññāni suttāni niddisitabbāni aparihāyantena. Gāthāhi gāthā anuminitabbā, byākaraṇehi byākaraṇaṃ. Ime ca sādhāraṇā dasa parivaḍḍhakā eko ca catukko niddeso sādhāraṇo. Ayañca pakiṇṇakaniddeso. Ekaṃ pañca cha ca savekadeso sabbaṃ. Ime dve parivajjanā purimakā ca dasa. Ime dvādasa parivaḍḍhakā saccāni. Ettāvatā sabbaṃ suttaṃ natthi, taṃ byākaraṇaṃ vā gāthā viya. Imehi dvādasahi parivaḍḍhakehi na otarituṃ appamattena pariyesitvā niddisitabbā.

Tatthāyaṃ saṅkhepo. Sabbaṃ dukkhaṃ sattahi padehi samosaraṇaṃ gacchati. Katarehi sattahi? Appiyasampayogo ca piyavippayogo ca, imehi dvīhi padehi sabbaṃ dukkhaṃ niddisitabbaṃ. Tassa dve nissayā – kāyo ca cittañca . Tena vuccati ‘‘kāyikaṃ dukkhaṃ cetasikañce’’ti, natthi taṃ dukkhaṃ na kāyikaṃ vā na cetasikaṃ, sabbaṃ dukkhaṃ dvīhi dukkhehi niddisitabbaṃ kāyikena ca cetasikena ca. Tīhi dukkhatāhi saṅgahitaṃ dukkhadukkhatāya saṅkhāradukkhatāya vipariṇāmadukkhatāya. Iti taṃ sabbaṃ dukkhaṃ tīhi dukkhatāhi saṅgahitaṃ. Iti idañca dukkhaṃ tividhaṃ. Duvidhaṃ dukkhaṃ kāyikañca cetasikañca. Duvidhaṃ appiyasampayogo ca piyavippayogo ca. Idaṃ sattavidhaṃ dukkhaṃ.

Tattha tividho samudayo acatuttho apañcamo. Katamo tividho? Taṇhā ca diṭṭhi ca kammaṃ. Tattha taṇhā ca bhavasamudayo kammaṃ. Tathā [tattha (pī.)] nibbattassa hīnapaṇītatā [hīnapaṇītatāya (pī.)], ayaṃ samudayo. Iti yāpi bhavagatīsu hīnatā ca paṇītatā ca, yāpi tīhi dukkhatāhi saṅgahitā, yopi dvīhi mūlehi samudānīto avijjāya nivutassa bhavataṇhāsaṃyuttassa saviññāṇako kāyo, sopi tīhi dukkhatāhi saṅgahito.


12. 其中,什么是灭与道路?
通过自己所作的真理,由此自我达到涅槃,超越疑惑;
了知世间的毁灭,如此比丘不再轮回。
那真理,这就是道路。那不再轮回,这就是灭。这是两个真理。五种解脱处,导师或法的教导,或者智者同修等,应详细阐述。对于理解意义的人,喜悦生起,欢喜的人,喜乐生起,直至厌离而离欲,这就是道路。那解脱,这就是灭。如此详述五种解脱处。这是两个真理,灭与道路。
这些是普通的经文。依据这些普通的经文,如实安置,从理解和特征出发,应阐述其他经文而不偏离。应以偈颂推论偈颂,以解释推论解释。这些普通的十种扩展和一个四种分析是普通的。这是杂项分析。一、五、六和部分全部。这两种应避免的和前面的十种。这十二种扩展的真理。至此,所有的经文都不存在,那解释或偈颂也是如此。对于这十二种扩展,不应轻视,应仔细寻求并阐述。
这里是总结。所有的苦都归结为七个方面。哪七个方面?与不喜欢的结合和与喜欢的分离,以这两个方面应阐述所有的苦。它有两个依处 - 身体和心灵。因此说"身体的苦和心理的苦",没有苦不是身体的或心理的,所有的苦应以两种苦来阐述,即身体的和心理的。以三种苦性概括:苦苦性、行苦性、坏苦性。如此,所有的苦都被这三种苦性所概括。因此这苦是三种。苦有两种:身体的和心理的。两种是与不喜欢的结合和与喜欢的分离。这就是七种苦。
其中,生起有三种,没有第四种或第五种。哪三种?渴爱、见解和业。其中渴爱和有的生起是业。如此出生者的低劣与高贵,这就是生起。因此,在有的去处中的低劣与高贵,以及被三种苦性所概括的,以及由两个根源所生的,被无明所覆盖的,与有的渴爱相应的有意识的身体,也被三种苦性所概括。


Tathā vipallāsato diṭṭhibhavagantabbā. Sā sattavidhā niddisitabbā. Eko vipallāso tīṇi niddisīyati, cattāri vipallāsavatthūni. Tattha katamo eko vipallāso? Yo viparītaggāho paṭikkhepena, otaraṇaṃ yathā ‘‘anicce nicca’’miti viparītaṃ gaṇhāti. Evaṃ cattāro vipallāsā. Ayameko vipallāsīyati saññā cittaṃ diṭṭhi. Katamāni cattāri vipallāsavatthūni ? Kāyo vedanā cittaṃ dhammā. Evaṃ vipallāsagatassa akusalañca pavaḍḍheti. Tattha saññāvipallāso dosaṃ akusalamūlaṃ pavaḍḍheti. Cittavipallāso lobhaṃ akusalamūlaṃ pavaḍḍheti. Diṭṭhivipallāso mohaṃ akusalamūlaṃ pavaḍḍheti. Tattha dosassa akusalamūlassa tīṇi micchattāni phalaṃ – micchāvācā micchākammanto micchāājīvo; lobhassa akusalamūlassa tīṇi micchattāni phalaṃ – micchāsaṅkappo micchāvāyāmo micchāsamādhi; mohassa akusalamūlassa dve micchattāni phalaṃ – micchādiṭṭhi ca micchāsati ca. Evaṃ akusalaṃ sahetu sappaccayaṃ vipallāsā ca paccayo, akusalamūlāni sahetū eteyeva paṭipakkhena anūnā anadhikā dvīhi paccayehi niddisitabbā. Nirodhe ca magge ca vipallāsamupādāya parato [parito (pī.)] paṭipakkhena catasso.

Tatthimā uddānagāthā

Avijjāya nivuto loko, cittaṃ saṃyojanampi;

Sā pacchinnabhavataṇhā, dvemā ceva vimuttiyo.

Kumbhūpamaṃ kāyamimaṃ, yaṃ na tumhākaṃ taṃ pajaha [jahā (pī. ka.)];

Ye keci sokaparidevā, timbaruko ca sayaṃkataṃ.

Dukkhaṃ diṭṭhi ca uppannaṃ, yañca gopālakopamaṃ;

Sati kāyagatā māhu, samatho ca vipassanā.

Āsā pihā ca abhinandanā ca, catunnamananubodhanā;

Yāni sotāni lokasmiṃ, daḷhaṃ nemiyānākāro.

Yaṃ nissitassa calitaṃ, anupaṭṭhitakāyagatāsati;

Sayaṃ katena saccena, vimuttāyatanehi ca.


如此,从颠倒来看,应理解见解和有。它应被阐述为七种。一种颠倒被解释为三种,四种颠倒的对象。其中,什么是一种颠倒?那是相反的理解,通过否定,如"在无常中理解为常"这样相反的理解。如此有四种颠倒。这一种颠倒是感知、心和见解。什么是四种颠倒的对象?身体、感受、心和法。如此陷入颠倒者增长不善。其中,感知的颠倒增长瞋恨这个不善根。心的颠倒增长贪欲这个不善根。见解的颠倒增长愚痴这个不善根。其中,瞋恨这个不善根的果是三种邪:邪语、邪业、邪命;贪欲这个不善根的果是三种邪:邪思惟、邪精进、邪定;愚痴这个不善根的果是两种邪:邪见和邪念。如此不善有因有缘,颠倒也是缘,不善根有因,这些应以相反的方式,不多不少,以两种缘来阐述。在灭和道中,依据颠倒,以相反的方式有四种。
这里是总结偈:
无明所覆盖的世界,心也是结缚;
那已断的有爱,这两种解脱。
这身体如陶罐,不属于你的应舍弃;
任何悲伤哀叹,以及自作自受。
苦和见解已生起,以及牧人的比喻;
身念住被称为,平静与观照。
渴望、渴求与欢喜,四种的不了解;
世间的诸多耳朵,坚固轮轴的形态。
依赖者的动摇,未建立的身念住;
以自作的真理,和解脱处。


Peṭakopadese mahākaccāyanena bhāsite paṭhamabhūmi ariyasaccappakāsanā nātaṃ jīvatā bhagavatā mādisena samuddanena tathāgatenāti.

在《佩塔科帕德萨》中，由大迦叶所说，第一地是圣谛的显现，不是由如来所说的那样的生存状态。

